Procedura

Rozstrzyganie konfliktów źródeł i kanoniczność (SSOT)

W systemach opartych o wiedzę konflikt jest nieunikniony. Różnica między chaosem a porządkiem polega na tym, czy masz reguły kanoniczności i czy potrafisz je egzekwować procesowo.

Czas czytania: ~10 min Aktualizacja: 2026-01-10

Konflikt źródeł to normalny stan

W organizacji zawsze istnieją sprzeczności: dokument A mówi jedno, FAQ mówi drugie, a praktyka operacyjna trzecie. Luage powinno traktować to jako problem kanoniczności i utrzymywać mechanizm rozstrzygania: który artefakt ma pierwszeństwo, w jakich warunkach i z jakim wyjątkiem.

Typy konfliktów

  • Wersja: to samo źródło, różne wersje (doc@ver).
  • Zakres: źródła zgodne ogólnie, sprzeczne w szczególe (np. wyjątki).
  • Hierarchia: polityka vs poradnik; dokument prawny vs tekst marketingowy.
  • Czas: „prawda wczorajsza” (zmiana procesu, zmiana produktu).

Reguła kanoniczności (przykład)

canon_rules:
  precedence:
    - "policy"
    - "legal"
    - "product_docs"
    - "kb"
    - "faq"
  require_version: true
  conflict_action: "flag_and_escalate"
  escalation_owner: "Owner Standardu"
Standard SSOT: lepiej mieć jedną prawdę, nawet niedoskonałą, niż pięć „prawd” bez właściciela. Konflikt, który nie ma właściciela, wróci w każdym audycie i w każdej regresji.

Operacyjny playbook

  • Wykryj konflikt (reguły + sygnały z jakości).
  • Zarejestruj wyjątek (rejestr + termin).
  • Ustal kanoniczne źródło (RACI).
  • Wymuś reindeksację / aktualizację cytowań.
  • Dodaj test regresji, aby konflikt nie wrócił.
Rozszerzenie praktyczne

Operacyjny skrót

Ten rozdział należy do rodziny Wiedza i źródła i ma formę Procedura. Poniższe dopowiedzenie ma jeden cel: przełożyć treść na działania, które da się wdrożyć, zmierzyć i utrzymać.

Checklista

  • Ustal SSOT i hierarchię źródeł (co jest kanoniczne, co pomocnicze).
  • Zaprojektuj retrieval: filtry, hybryda (keyword+semantics), reranking.
  • Wprowadź cytowania i atrybucję (proweniencja w odpowiedzi).
  • Zadbaj o świeżość i konflikty źródeł (zasady rozstrzygania).
  • Monitoruj jakość retrieval (trafność, pokrycie, dryft).
  • Zastosuj uprawnienia, redakcję danych i logowanie zapytań.

Najczęstsze pułapki

  • RAG bez cytowań – nie da się audytować, skąd wzięła się teza.
  • Chunking „na oko” – zbyt duże lub zbyt małe fragmenty psują trafność.
  • Brak polityki świeżości – model miesza stare i nowe wersje informacji.
  • Ignorowanie uprawnień – wycieki danych przez zbyt szeroki kontekst.

Artefakty w Luage

context_packet sources:ssot citations_contract retrieval_metrics access_policy

Standard działa dopiero wtedy, gdy ma właściciela, wersję, ślad (trace) oraz test regresyjny.

Szablon do skopiowania

Szkielet „context packet” (źródła + zasady)

context_packet: support.reply@v3
sources:
  - id: kb:refund_policy
    version: 1.7
    cite_as: "[1]"
  - id: kb:pricing
    version: 3.2
    cite_as: "[2]"
rules:
  - "Każde twierdzenie faktograficzne musi mieć cytowanie"
  - "Gdy źródła są sprzeczne → wybierz SSOT i pokaż konflikt"

Źródła i reguły to „kontrakt prawdy” – bez tego rośnie ryzyko halucynacji.

Zasady kanoniczności
  • Najpierw polityka i owner, potem odpowiedź.
  • Konflikt kończy się notą (cytowalną) w SSOT.
  • Zmiana przechodzi przez regresję i rejestr.
  • W razie braku decyzji: eskalacja zamiast zgadywania.
Procedura: wykrycie → reguły → adjudykacja → regresja → nota.
Procedura: wykrycie → reguły → adjudykacja → regresja → nota.
Konflikt źródeł nie jest problemem modeli. To problem procesu i kanoniczności. Rozwiązaniem jest: reguły, właściciel decyzji, aktualizacja SSOT i regresja.

1. Definicje

  • Konflikt — dwa (lub więcej) źródła dają różne odpowiedzi na to samo pytanie.
  • Kanoniczność — reguła, które źródło jest nadrzędne w danej klasie tematów.
  • Nota rozstrzygająca — krótki wpis w SSOT, który rozwiązuje konflikt i jest cytowalny.

2. Wykrycie konfliktu

Konflikty wykrywamy trzema kanałami:

  • Golden set (regresje): odpowiedź różni się od oczekiwań.
  • Monitoring: rośnie odsetek konfliktów w klasyfikacji błędów.
  • Feedback: użytkownik zgłasza sprzeczność.

3. Hierarchia reguł (przykład)

  1. Prawo / regulacje / umowy.
  2. Polityki i standardy firmowe (SSOT).
  3. Dokumenty kanoniczne wskazane przez ownera domeny.
  4. Świeżość i wersja (doc@ver) — jeśli w tej samej klasie kanoniczności.

4. Procedura rozstrzygnięcia

  1. Zbierz dowody: doc@ver + fragmenty, które są w konflikcie.
  2. Przypisz ownera decyzji (domena).
  3. Wydaj notę w SSOT (jedno zdanie + uzasadnienie + data).
  4. Reindeksuj (jeżeli nota wpływa na retrieval) w trybie canary.
  5. Uruchom regresję i dopisz wpis do rejestru zmian.

5. Jak odpowiadać, gdy konflikt jest nierozstrzygnięty

  • Ujawnij konflikt: cytuj oba źródła i nazwij różnicę.
  • Jeśli decyzja jest krytyczna: tryb eskalacji (human‑in‑the‑loop).
  • Nie „zgaduj” na podstawie priors modelu.

6. Checklista

  • Zebrano doc@ver i fragmenty konfliktu.
  • Wskazano ownera decyzji.
  • Powstała nota rozstrzygająca w SSOT.
  • Reindeksacja canary i regresja wykonane.
Skrót: minimalny standard
  • Konflikt jest jawny i ma ownera.
  • Nota rozstrzygająca jest częścią SSOT.
  • Regresja pokazuje, co się poprawiło / pogorszyło.
Powiązane
Świeżość i konflikty źródeł Proces wydawniczy SSOT Rejestr zmian Monitoring retrieval i GraphRAG Human‑in‑the‑loop