Procedura

Rozstrzyganie konfliktów źródeł i kanoniczność (SSOT)

W systemach opartych o wiedzę konflikt jest nieunikniony. Różnica między chaosem a porządkiem polega na tym, czy masz reguły kanoniczności i czy potrafisz je egzekwować procesowo.

Czas czytania: ~10 min Aktualizacja: 2026-01-10

Konflikt źródeł to normalny stan

W organizacji zawsze istnieją sprzeczności: dokument A mówi jedno, FAQ mówi drugie, a praktyka operacyjna trzecie. Luage powinno traktować to jako problem kanoniczności i utrzymywać mechanizm rozstrzygania: który artefakt ma pierwszeństwo, w jakich warunkach i z jakim wyjątkiem.

Typy konfliktów

  • Wersja: to samo źródło, różne wersje (doc@ver).
  • Zakres: źródła zgodne ogólnie, sprzeczne w szczególe (np. wyjątki).
  • Hierarchia: polityka vs poradnik; dokument prawny vs tekst marketingowy.
  • Czas: „prawda wczorajsza” (zmiana procesu, zmiana produktu).

Reguła kanoniczności (przykład)

canon_rules:
  precedence:
    - "policy"
    - "legal"
    - "product_docs"
    - "kb"
    - "faq"
  require_version: true
  conflict_action: "flag_and_escalate"
  escalation_owner: "Owner Standardu"
Standard SSOT: lepiej mieć jedną prawdę, nawet niedoskonałą, niż pięć „prawd” bez właściciela. Konflikt, który nie ma właściciela, wróci w każdym audycie i w każdej regresji.

Operacyjny playbook

  • Wykryj konflikt (reguły + sygnały z jakości).
  • Zarejestruj wyjątek (rejestr + termin).
  • Ustal kanoniczne źródło (RACI).
  • Wymuś reindeksację / aktualizację cytowań.
  • Dodaj test regresji, aby konflikt nie wrócił.
Zasady kanoniczności
  • Najpierw polityka i owner, potem odpowiedź.
  • Konflikt kończy się notą (cytowalną) w SSOT.
  • Zmiana przechodzi przez regresję i rejestr.
  • W razie braku decyzji: eskalacja zamiast zgadywania.
Procedura: wykrycie → reguły → adjudykacja → regresja → nota.
Procedura: wykrycie → reguły → adjudykacja → regresja → nota.
Konflikt źródeł nie jest problemem modeli. To problem procesu i kanoniczności. Rozwiązaniem jest: reguły, właściciel decyzji, aktualizacja SSOT i regresja.

1. Definicje

  • Konflikt — dwa (lub więcej) źródła dają różne odpowiedzi na to samo pytanie.
  • Kanoniczność — reguła, które źródło jest nadrzędne w danej klasie tematów.
  • Nota rozstrzygająca — krótki wpis w SSOT, który rozwiązuje konflikt i jest cytowalny.

2. Wykrycie konfliktu

Konflikty wykrywamy trzema kanałami:

  • Golden set (regresje): odpowiedź różni się od oczekiwań.
  • Monitoring: rośnie odsetek konfliktów w klasyfikacji błędów.
  • Feedback: użytkownik zgłasza sprzeczność.

3. Hierarchia reguł (przykład)

  1. Prawo / regulacje / umowy.
  2. Polityki i standardy firmowe (SSOT).
  3. Dokumenty kanoniczne wskazane przez ownera domeny.
  4. Świeżość i wersja (doc@ver) — jeśli w tej samej klasie kanoniczności.

4. Procedura rozstrzygnięcia

  1. Zbierz dowody: doc@ver + fragmenty, które są w konflikcie.
  2. Przypisz ownera decyzji (domena).
  3. Wydaj notę w SSOT (jedno zdanie + uzasadnienie + data).
  4. Reindeksuj (jeżeli nota wpływa na retrieval) w trybie canary.
  5. Uruchom regresję i dopisz wpis do rejestru zmian.

5. Jak odpowiadać, gdy konflikt jest nierozstrzygnięty

  • Ujawnij konflikt: cytuj oba źródła i nazwij różnicę.
  • Jeśli decyzja jest krytyczna: tryb eskalacji (human‑in‑the‑loop).
  • Nie „zgaduj” na podstawie priors modelu.

6. Checklista

  • Zebrano doc@ver i fragmenty konfliktu.
  • Wskazano ownera decyzji.
  • Powstała nota rozstrzygająca w SSOT.
  • Reindeksacja canary i regresja wykonane.
Skrót: minimalny standard
  • Konflikt jest jawny i ma ownera.
  • Nota rozstrzygająca jest częścią SSOT.
  • Regresja pokazuje, co się poprawiło / pogorszyło.