Biblioteka

Luage Compendium

Materiały o standardach języka i praktyce pracy z AI: promptowanie, kontekst, RAG, ryzyka (halucynacje, injection) oraz metodyka wprowadzania zasad w organizacji.

Jak z tego korzystać
  1. Przeczytaj rozdział.
  2. Zamień w reguły/polityki.
  3. Wdróż w narzędziu.
  4. Mierz i iteruj.
Wyróżnione

Inżynieria promptów (Prompt Engineering)

Anatomia promptu, heurystyki jakości, antywzorce, parametry dekodowania, stabilizacja wyników.
Działy
Rodziny przewodników
Materiały pogrupowane według funkcji w procesie: od fundamentów po governance. Każdy dział ma swój start i porządek.
Wyniki: —
Panel redakcyjny Rejestr zmian Rejestr wyjątków Narzędzie
Kolekcje

Szybkie wejścia

Wybrane ścieżki czytania — od fundamentów po wdrożenie. Bez nadmiaru teorii.
Jak czytać i pisać rozdziały
Start here
Najkrótsza ścieżka wdrożeniowa: fundamenty → kontekst → ryzyka → standard → governance.
Rozpocznij Opublikowane:
Bezpieczeństwo i ryzyko
DLP, prywatność, halucynacje i ataki na kontekst. Bez kompromisów.
Opublikowane:
Brak wyników
Zmień zapytanie lub filtry. W razie potrzeby włącz również rozdziały „w przygotowaniu”.
Meta

Rodzaje artykułów

Jak czytać i pisać rozdziały tak, żeby dawały się zamienić na polityki, szablony i proces.
Rodzaje artykułów (formaty i standard)
Meta
Krótki standard redakcyjny: co jest „Standardem”, co „Procedurą”, co „Szablonem” i jak to wersjonować.
Otwórz
Fundamenty

Modele i ograniczenia

Podstawy, które warto mieć w głowie, zanim zacznie się dostrajać parametry.
Duże modele językowe (LLM)
Przewodnik Fundamenty i modele
Jak działa LLM, co kontrolują parametry dekodowania i jakie są konsekwencje dla kosztu, jakości i wdrożenia.
Otwórz
Halucynacje AI
Przewodnik Bezpieczeństwo i ryzyko
Typy halucynacji, przyczyny oraz praktyczne metody redukcji: źródła, ograniczenia formatu i weryfikacja.
Otwórz
Tokenizacja i budżet kontekstu
Przewodnik Fundamenty i modele
Jak planować kontekst: stałe rezerwy, warstwy, kompresja i degradacja kontrolowana.
Otwórz
Promptowanie

Sterowanie zachowaniem modelu

Kontekst, ograniczenia, format wyniku i obrona przed „złośliwym kontekstem”.
Inżynieria kontekstu
Artykuł badawczy Projektowanie interakcji
Artykuł badawczy o projektowaniu kontekstu: warstwy, precedence, pakiety, walidacja i stabilność odpowiedzi.
Otwórz
Prompt Injection
Przewodnik Bezpieczeństwo i ryzyko
Ryzyka, przykłady ataków, zasady defensywne i higiena kontekstu.
Otwórz
Promptowanie multimodalne
Przewodnik Projektowanie interakcji
Jak opisywać wejście, jak ograniczać zadanie, jak formatować wynik.
Otwórz
Strategie

Rozumowanie i struktura odpowiedzi

Wzorce prowadzenia modelu: kiedy pomagają, kiedy szkodzą i jak to ująć w politykach.
Chain of Thought (CoT)
Artykuł badawczy Projektowanie interakcji
Mechanika rozumowania wielokrokowego: kiedy pomaga, kiedy szkodzi i jak wdrożyć je w sposób kontrolowany.
Otwórz
CoT: kontrola ujawniania i audyt
Artykuł badawczy Jakość i ewaluacja
Jak mieć rozliczalność (trace_id, walidacje, źródła) bez publikowania pełnego toku rozumowania.
Otwórz
Tree of Thought
Wzorzec Projektowanie interakcji
Strukturyzowanie rozumowania: rozgałęzienia, selekcja, kryteria.
Otwórz
ReAct (Reason + Act)
Wzorzec Projektowanie interakcji
Wzorzec pętli narzędziowej: plan → action → observation, z kontrolą i audytem.
Otwórz
Plan-and-Execute
Wzorzec Projektowanie interakcji
Wzorzec rozkładu zadania na plan i kroki wykonawcze (z bramkami i logowaniem).
Otwórz
Pamięć i stan rozmowy
Wzorzec Projektowanie interakcji
Trzy warstwy pamięci (historia, sesja, long‑term) oraz zasady zapisu/odczytu w pakiecie kontekstu.
Otwórz
Orkiestracja rozmowy: state machine i guardrails
Wzorzec Projektowanie interakcji
Przewidywalna rozmowa: stany, deterministyczne bramki, fallback i ślad w logach.
Otwórz
Architektura

Wiedza, dokumenty i RAG

Gdy „pamięć” ma znaczenie: źródła, uprawnienia, wersjonowanie, cytowalność.
RAG (Retrieval‑Augmented Generation)
Przewodnik Wiedza i źródła
Jak łączyć modele z bazą wiedzy i dokumentami, kiedy to ma sens, a kiedy nie.
Otwórz
Chunking i indeksowanie (RAG)
PrzewodnikWiedza i źródła
Jak dzielić dokumenty, dobierać overlap i metadane oraz wersjonować indeks, aby retrieval i cytowania były stabilne.
Otwórz
Kontrakt cytowań i provenance
StandardWiedza i źródła
Standard dowodowy: claim → dowód → cytowanie → audyt. Minimalny format provenance dla RAG.
Otwórz
Ewaluacja RAG i atrybucja
Procedura Wiedza i źródła
Metryki retrieval i metryki dowodowe (cytowania/provenance) oraz bramki regresji dla RAG.
Otwórz
Hybrydowe wyszukiwanie i reranking
Procedura Wiedza i źródła
Produkcja RAG: BM25 + wektory, dedupe, rerank, filtry i metryki jakości.
Otwórz
Świeżość i konflikty źródeł
Standard Wiedza i źródła
Jak utrzymać spójność w czasie: autorytet źródeł, gate konfliktu i wersjonowane cytowania.
Otwórz
Cykl życia dokumentów i SSOT
Procedura Wiedza i źródła
Statusy i wersje źródeł, reindeksacja i stabilne cytowania.
Otwórz
GraphRAG: graf wiedzy w retrieval
Przewodnik Wiedza i źródła
Graf + wektory: retrieval relacyjny z provenance i fuzją wyników.
Otwórz
Entity linking i ekstrakcja relacji
Procedura Wiedza i źródła
Od tekstu do grafu: encje, relacje, ID, dowody, bramki jakości i regresje.
Otwórz
Ontologia i schemat grafu wiedzy
Standard Wiedza i źródła
Minimalny standard: typy encji i relacji, constraints, wersje, migracje i governance.
Otwórz
GraphRAG: planner zapytań i fuzja wyników
Wzorzec Wiedza i źródła
Routing retrieval: graf + wektory, fuzja wyników, budżet i pakiet dowodowy.
Otwórz
Proweniencja krawędzi i ścieżki dowodowe
Standard Wiedza i źródła
Standard dowodowy: krawędzie z dowodami, access policy i ścieżki audytu.
Otwórz
Inkrementalna budowa grafu i wersjonowanie
Procedura Wiedza i źródła
Utrzymanie grafu: diff, merge, tombstones, reindeksacja, regresje i rollback.
Otwórz
Ewaluacja GraphRAG: ścieżki, dowody, stabilność
Procedura Wiedza i źródła
Testy relacyjne: golden set ze ścieżką i dowodami, metryki i bramki publikacji.
Otwórz
Monitoring Retrieval i GraphRAG
Procedura Wiedza i źródła
SLO, alerty, diagnostyka. Warstwowy monitoring dowodowości i grafu w RAG/GraphRAG.
Otwórz
Runbook: odtworzenie indeksu i grafu
Procedura Wiedza i źródła
Bezpieczny rebuild: snapshot SSOT → build → verify → cutover, z gotowym rollback.
Otwórz
Proces wydawniczy SSOT: release → reindeksacja → regresja
Procedura Wiedza i źródła
Formalny proces publikacji wiedzy: wersje, review, bramki regresji i reindeksacja.
Otwórz
Operacje GraphRAG: diagnostyka ścieżek i trace
Przewodnik Wiedza i źródła
Klasy awarii GraphRAG i playbooki oparte na trace: retrieval, graf, bramki polityk.
Otwórz
Polityki dostępu do wiedzy: ABAC/RBAC dla RAG i GraphRAG
Standard Wiedza i źródła
Deny‑by‑default, spójność retrieval↔cytowania, punkty egzekwowania i audit trail.
Otwórz
Rozstrzyganie konfliktów źródeł i kanoniczność (SSOT)
Procedura Wiedza i źródła
Reguły kanoniczności, owner decyzji i nota rozstrzygająca. Konflikty kończą się regresją.
Otwórz
Standard

Język organizacji

Ton, styl i terminologia. Rzeczy, które potem da się egzekwować narzędziowo.
Standard językowy w praktyce firmy
Standard Standard językowy
Od Tone of Voice do egzekucji: artefakty, wersjonowanie, wyjątki, bramki jakości i integracje.
Otwórz
Tone of Voice i styl
Standard Standard językowy
Jak opisać ton, zakazy, preferencje i przykłady. Standard, który przechodzi przez review.
Otwórz
Glosariusz i terminologia
Słownik Standard językowy
Nazwy, definicje, synonimy, terminy zakazane i zasady konsekwencji w całej organizacji.
Otwórz
Structured Outputs (JSON Schema)
Standard Projektowanie interakcji
Kontrakt odpowiedzi: JSON Schema, walidacja, odporność na drift i regresje formatowe.
Otwórz
Linter językowy i reguły stylu
Standard Standard językowy
Egzekucja standardu: reguły INFO/WARN/ERROR, bramkowanie, wyjątki i wersjonowanie.
Otwórz
Lokalizacja i wielojęzyczność
Przewodnik Standard językowy
Proces lokalizacji: glosariusz jako SSOT, TM, review dwujęzyczny oraz wersjonowanie treści.
Otwórz
Polityka: Brak odpowiedzi i eskalacja
Standard Standard językowy
Macierz decyzji i szablony: kiedy odpowiadać, kiedy dopytać, a kiedy eskalować.
Otwórz
Praktyka

Szablony i kontrola jakości

Materiały „do użycia”: matryce, checklisty, gotowe ramy do wdrożenia.
Matryce i szablony promptów
Szablon Projektowanie interakcji
Modularne wzorce: brief, ekstrakcja do JSON, porównanie opcji, krytyka i poprawa.
Otwórz
Checklisty jakości (review)
Checklist Jakość i ewaluacja
Szybkie listy kontrolne: jednoznaczność, format, ryzyka, zgodność z tonem i terminologią.
Otwórz
Biblioteka promptów i wersjonowanie
Procedura Projektowanie interakcji
Prompt jak kod: prompt_id@version, testy, review i release.
Otwórz
Operacje

Governance, Security i wdrożenie

Jak zamienić standard na praktykę: dane, dostęp, rollout, audyt i odpowiedzialność — bez chaosu.
Model odpowiedzialności (RACI)
Model Wdrożenie i governance
Kto jest właścicielem standardu, kto wykonuje pracę, kto opiniuje, kto dostaje raport. Punkt wyjścia do dyscypliny.
Otwórz
Governance polityk
Procedura Wdrożenie i governance
Role, akceptacje, wyjątki, wersjonowanie zasad i ścieżka zmian.
Otwórz
Bezpieczeństwo LLM
Standard Bezpieczeństwo i ryzyko
Kontrola dostępu, higiena kontekstu, defensywa przed exfiltracją i prompt injection.
Otwórz
Dane i prywatność
Standard Bezpieczeństwo i ryzyko
Minimalizacja danych, PII, retencja, redakcja, rezydencja i zasady przetwarzania.
Otwórz
Redakcja danych i DLP
Standard Bezpieczeństwo i ryzyko
Jak „przyciąć” dane wejściowe: maskowanie, anonimizacja, klasyfikacja wrażliwości i kontrola wypływu.
Otwórz
Wdrożenie i architektura
Procedura Wdrożenie i governance
SaaS/VPC/on‑prem, integracje (SSO/SCIM), środowiska, rollout i utrzymanie.
Otwórz
Integracje w workflow
Procedura Wdrożenie i governance
Wiki, edytory, helpdesk, pipeline treści. Gdzie wpiąć kontrolę standardu, żeby była używana.
Otwórz
Kontrakt narzędzi (Function Calling)
Procedura Wdrożenie i governance
Jak projektować narzędzia (API) dla chatbota: schemat, walidacja, idempotency, błędy, logi i rollout.
Otwórz
Tool Gateway
Wzorzec Bezpieczeństwo i ryzyko
Bramka narzędziowa: allowlist, RBAC, DLP, approvals i audyt. Model nie wykonuje akcji „na wiarę”.
Otwórz
Niezawodność narzędzi
PrzewodnikWdrożenie i governance
Timeouty, retry, idempotency i circuit breaker dla wywołań narzędzi. Standard, który trzyma integracje w ryzach.
Otwórz
Zarządzanie wyjątkami
Procedura Wdrożenie i governance
Wyjątki są nieuniknione — ważne, żeby były jawne, czasowe i domykane, a nie „na zawsze”.
Otwórz
Wersjonowanie polityk
Model Wdrożenie i governance
Jak prowadzić standard jak produkt: wersje, changelog, deprecjacja, kompatybilność i komunikacja zmian.
Otwórz
Ewaluacja jakości
Procedura Jakość i ewaluacja
Zestawy testowe, metryki, review, bramki jakości i regresje.
Otwórz
Monitoring jakości i drift
ProceduraJakość i ewaluacja
Procedura monitoringu jakości: metryki, progi, alerty, analiza driftu oraz runbook reakcji i raportowanie.
Otwórz
Materiały edukacyjne o weryfikowalnej rzetelności (AI)
Artykuł badawczyJakość i ewaluacja
Jak wytwarzać materiały dla studentów tak, aby 100% twierdzeń było weryfikowalne: kontrakt twierdzeń, źródła, bramki jakości, audyt i regresja.
Otwórz
Obserwowalność i audyt
Procedura Jakość i ewaluacja
Logi, monitoring, raporty zgodności, alerty i „kto zmienił co” w politykach.
Otwórz
Prompt Engineer
Meta
Rola, odpowiedzialności i to, jak uniknąć „jednej osoby od magii”.
Otwórz
Human‑in‑the‑Loop: zatwierdzanie
ProceduraWdrożenie i governance
Tryby wykonania: auto / approval / block. Bramki, audyt, rejestr wyjątków.
Otwórz
Golden set i test harness
ProceduraJakość i ewaluacja
Jak utrzymać jakość w czasie: golden set, scoring, bramka CI, regresje.
Otwórz
Red teaming LLM
ProceduraBezpieczeństwo i ryzyko
Protokół testów odporności: injection, wycieki, nadużycia narzędzi, fałszywe cytowania.
Otwórz
Routing modeli i fallback
Procedura Wdrożenie i governance
Polityka wyboru modelu (tiers) oraz degradacja kontrolowana: timeouty, brak źródeł, błędy narzędzi.
Otwórz
Cache i deterministyka
Procedura Wdrożenie i governance
Warstwy cache (RAG/narzędzia/odpowiedź), klucze wersjonowane, inwalidacja i metryki.
Otwórz
Budżet kosztów i SLO
Procedura Wdrożenie i governance
Kontrola p95 i kosztu: pokrętła, progi degradacji, telemetria i testy regresji.
Otwórz
Rollback i transakcje kompensacyjne narzędzi
Procedura Wdrożenie i governance
Wzorzec SAGA dla tool gateway: idempotency key, event log, kompensacja i approval.
Otwórz
Sekrety i uprawnienia narzędzi
Procedura Bezpieczeństwo i ryzyko
Vault, tokeny TTL, RBAC, bramki i audyt dla narzędzi chatbota.
Otwórz
Testy kontraktowe narzędzi
Procedura Wdrożenie i governance
Schema + semantyka, must‑pass/must‑fail, bramka CI i raport wdrożeniowy.
Otwórz
Model Card i ocena ryzyka modelu
Standard Bezpieczeństwo i ryzyko
Szablon decyzji o modelu: ryzyko, kontrole, monitoring i review.
Otwórz
Niepewność i kalibracja odpowiedzi
Przewodnik Jakość i ewaluacja
Sygnały dowodowe, progi i tryby odpowiedzi: answer / conditional / no‑answer.
Otwórz
Syntetyczne dane ewaluacyjne
Procedura Jakość i ewaluacja
Pipeline danych testowych: generator → bramki → review → golden set → regresje.
Otwórz
Decyzje

ADR i wybory architektoniczne

Dokumentowanie decyzji: kontekst, wybór, konsekwencje — bez „legend” i bez pamięci plemiennej.
ADR: RAG vs fine‑tuning
ADR Wiedza i źródła
Kiedy RAG, kiedy fine‑tuning, a kiedy po prostu lepszy standard i dane. Struktura decyzji i trade‑offy.
Otwórz
Uwaga: część rozdziałów jest w przygotowaniu i domyślnie ukryta. Można je uwzględnić przełącznikiem „W przygotowaniu” w filtrach. Jeśli chce Pan/Pani dostać wersję roboczą, proszę o kontakt.
Start here
Pełna ścieżka wdrożeniowa
Fundamenty → kontekst → ryzyka → standard → governance. Czytaj po kolei lub skacz do rozdziału.
    Rozpocznij od kroku 1 Kroki:
    Wskazówka: jeśli potrzebuje Pan/Pani tylko jednego tematu, skorzystaj z wyszukiwarki i filtrów. Ścieżka „Start here” jest ustawiona pod wdrożenie, nie pod encyklopedię.
    Pełna lista
      Wskazówka: „Filtruj rodzinę” zawęża bibliotekę, a „Pełna lista” pokazuje skróty z kafla — w kolejności redakcyjnej.