Compendium + narzędzie

Luage porządkuje język: opisuje standard i egzekwuje jego stosowanie.

Najpierw wiedza: definicje, heurystyki, matryce i antywzorce w Compendium. Potem praktyka: Guidance Engine, który wdraża zasady w codziennej pracy (teksty, dokumenty, prompty, review, audyt).

Compendium „bez waty” Standard + egzekucja Raporty pod review
Compendium → Engine Przykład
Zasada (Compendium)
Unikaj skrótów i „magicznych” obietnic (np. ASAP). Zastępuj je mierzalnym SLA.
Tekst roboczy
„Wyślij nam ticket, a wrócimy ASAP z feedbackiem.”
Wersja po prowadzeniu (Engine)
„Wyślij nam zgłoszenie. Odpowiemy w ciągu 24 godzin roboczych.”
W praktyce liczy się konsekwencja: zasady muszą być zapisane, stosowane i kontrolowane.

Inżynieria promptów i inżynieria kontekstu

Poniżej widać dwie praktyki pracy z modelami: Prompt Engineering (instrukcja i format) oraz Context Engineering (warstwowy pakiet kontekstu, źródła, narzędzia, bramki i audyt). Demonstracja korzysta z realnych rozdziałów Compendium (wersje i ownership).

Artykuł Inżynieria promptów wzorce · stabilizacja Czytaj
Compendium Inżynieria kontekstu warstwy · źródła · bramki Czytaj
Przeciągnij: obrót · Rolką: zoom · Klik: etap · Esc: reset

Compendium

Biblioteka praktycznej wiedzy o języku, standardach i pracy z promptem. Bez ideologii, bez kabaretu — definicje, heurystyki, wzorce, parametry i ryzyka. To materiał, który da się zamienić na reguły i wdrożyć.

Wyróżniony rozdział

Inżynieria promptów (Prompt Engineering)

Od anatomii promptu po antywzorce, parametry dekodowania i stabilizację wyników. Materiał dobry do uporządkowania praktyki w zespole.

Co jest w środku
  • Anatomia skutecznego promptu (rola, cel, kontekst, ograniczenia)
  • Antywzorce i heurystyki jakości
  • Matryce i szablony modularne
  • Ewaluacja, stabilność, wersjonowanie
Zasada robocza
Najpierw porządna definicja standardu. Potem narzędzie, które egzekwuje spójność. I na koniec audyt, żeby nie żyć w przekonaniach.
Pokaz działania

Jak Luage przekłada standard na wynik — w jednym, audytowalnym przebiegu.

Symulacja ilustruje warstwy: polityki, glosariusz, strukturę odpowiedzi, walidacje oraz ślad audytu.

Scena 1/2 — Standard językowy (Support)
Wejście
Compendium
Engine
Wynik
Wejście (draft)
Tekst przed ustandaryzowaniem
Luage Guidance Engine
Co jest stosowane i kontrolowane
  • Polityki i standard
    Zakazy obietnic, styl, wymagany format, zasady odmów.
  • Glosariusz i terminologia
    Normalizacja pojęć (np. „reset hasła”), eliminacja mieszanek PL/EN.
  • Struktura odpowiedzi
    Ramy: Podsumowanie → Kroki → Jeżeli potrzebne → Zastrzeżenia.
  • Walidacje i bramki jakości
    PII/DLP, prompt injection, zakazane zwroty, zgodność formatu, spójność terminów.
  • Ślad audytu
    Wersje polityk, źródła, trace_id i wynik walidacji.
Wynik (zgodny ze standardem)
Tekst po zastosowaniu zasad
trace_id: — Policy Pack: — Glosariusz: — Źródła: — Walidacje: —

Uwaga: to demonstracja sposobu pracy. W produkcji te same kroki są wersjonowane, logowane i testowane regresyjnie.

Narzędzie: Guidance Engine

Silnik, który bierze zasady opisane w Compendium i zamienia je w praktykę: podpowiedzi w czasie rzeczywistym, szablony (matryce), kontrolę jakości i audyt zgodności. Celem nie jest „ładna teoria”, tylko powtarzalny rezultat.

Polityki i reguły

Zasady językowe i promptowe zamienione na polityki: styl, ton, słownik, formaty, zakazy, obowiązkowe elementy, wymagania jakości.

Podpowiedzi „w czasie rzeczywistym”

Sugestie podczas pisania: doprecyzuj, ustandaryzuj, usuń niejednoznaczności, wzmocnij ograniczenia i ustaw format odpowiedzi.

Matryce i szablony

Modularne wzorce do powtarzalnych zadań (brief, porównanie opcji, ekstrakcja do JSON, krytyka i poprawa, ewaluacja). Rzemiosło, nie sztuczki.

Audyt i raporty

Kontrola zgodności z politykami: ryzykowne sformułowania, rozjazdy terminologii, brakujące elementy, niespójny ton. Raporty gotowe pod review.

Przykład: polityka (szkic)
# luage-policy.yml
language: pl-PL
tone: profesjonalny, rzeczowy, bez slangu
style:
  avoid_terms: ["ASAP", "ticket", "feedback"]
  prefer:
    "ASAP": "w ciągu 24 godzin roboczych"
    "ticket": "zgłoszenie"
    "feedback": "informacja zwrotna"
prompting:
  require:
    - cel
    - kontekst
    - ograniczenia
    - format_odpowiedzi
  forbid:
    - "domyślaj się brakujących danych"
Dobra polityka nie jest literaturą — ma być egzekwowalna. Compendium daje definicje i heurystyki, Engine robi resztę.
Integracja w proces
Gdzie to działa najlepiej
1
Edytory i wiki
Dokumentacja, RFC, opisy funkcji, artykuły pomocy — ten sam standard w całej organizacji.
2
Helpdesk i komunikacja
Odpowiedzi zgodne z tonem i politykami, bez ryzykownych obietnic i bez rozjazdów terminologii.
3
Praca z AI
Prompty i matryce w standardzie: mniej losowości, więcej powtarzalności i przewidywalności.

Zakres dobiera się do procesu — nie odwrotnie. Najpierw zasady i odpowiedzialność, potem automatyzacja.

Security / Dane / Wdrożenie

Luage ma stać w środku procesu, więc bezpieczeństwo i utrzymanie traktujemy jak część standardu — nie jako „dodatek na końcu”. W praktyce: kontrola dostępu, higiena danych, przewidywalny rollout i audytowalność.

Security

  • Integracja z IdP (SSO: SAML/OIDC) i role (RBAC) — dostęp „po roli”, nie po uznaniu.
  • Szyfrowanie w tranzycie i spoczynku oraz separacja środowisk (dev/test/prod).
  • Logi audytu i ślad decyzji: kto, co, kiedy i na jakiej podstawie.
  • Defensywa na warstwie promptów: higiena kontekstu, kontrola źródeł, ograniczanie injection.

Dane

  • Minimalizacja danych: przechodzą tylko te pola, które są potrzebne do zadania.
  • Obsługa PII: redakcja/anonimizacja, polityki wrażliwości, kontrola ekspozycji.
  • Retencja i usuwanie: przewidywalne okna przechowywania oraz możliwość „prawa do zapomnienia”.
  • RAG i źródła wiedzy: uprawnienia, wersjonowanie, pochodzenie (provenance) i cytowalność.

Wdrożenie

  • Warianty: SaaS, prywatna chmura/VPC, albo on‑prem — dobór do polityk i danych.
  • Integracje „jak w firmie”: SSO/SCIM, repozytoria wiedzy, helpdesk, SIEM/DLP (tam gdzie ma sens).
  • Change management: wersjonowanie polityk i szablonów, przeglądy, akceptacje, kontrolowane rollouty.
  • Mierzalność: metryki jakości i zgodności, regresje, raporty dla właścicieli procesu.
Jeżeli organizacja ma wymagania (np. ISO 27001, SOC 2, wewnętrzne polityki), mapujemy je na konkretne kontrole i artefakty: konfigurację, logi, procedury i raporty.

Model odpowiedzialności (RACI)

Standard języka żyje tylko wtedy, gdy ma właściciela i proces zmian. Poniżej punkt wyjścia: kto odpowiada za zasady, kto je wdraża, a kto ma głos doradczy.

Przykładowa macierz (punkt wyjścia)
Aktywność Owner Domena Redakcja Inżynieria Security Compliance
Definicja standardu (ton, styl, glosariusz) A C R I C C
Zmiana polityk/reguł (policy-as-code) A C R R C C
Publikacja matryc i szablonów A C R R C I
Wyjątek od standardu (jawny + termin ważności) A R C C C C
Ewaluacja jakości (testy, regresje, metryki) A C C R I I
Audyt zgodności i raport cykliczny A I C R C C
Incydent: prompt injection / ekspozycja danych C I I R A C
Onboarding zespołów i szkolenia A R R C I I
To propozycja „na start” — dopasowujemy role do realnej struktury organizacji. Ważniejsze od liter jest to, żeby odpowiedzialność była jedna i jawna.
Legenda
R — Responsible (wykonuje) A — Accountable (odpowiada) C — Consulted (konsultowany) I — Informed (informowany)
Reguły robocze
  • Jedna aktywność = jedna odpowiedzialność A. Bez tego standard się rozmywa.
  • Zmiany mają wersję, uzasadnienie i datę wejścia w życie (jak w normalnym release).
  • Wyjątki są jawne i czasowe. Po terminie: powrót do standardu albo aktualizacja zasad.
  • Audyt to kontrola jakości procesu, nie teatr.

Jeśli w organizacji jest standard, a nikt za niego nie odpowiada — to nie standard, tylko życzenie.

Metodyka: od rozdziału do standardu

Luage jest zaprojektowane w sposób tradycyjny: najpierw porządek w definicjach, potem porządek w procesie. Poniżej typowy przebieg pracy.

1
Czytasz i wybierasz standard
Compendium porządkuje pojęcia, antywzorce i wzorce. Ustalamy, co jest „nasze”.
2
Kodujesz zasady w polityki
Styl, ton, glosariusz, formaty, obowiązkowe elementy, zakazy. Zasady muszą być egzekwowalne.
3
Wdrażasz w workflow
Edytor, wiki, helpdesk, repozytorium — tam, gdzie ludzie realnie piszą i generują treści.
4
Mierzysz i poprawiasz
Audyt i raporty. Standard ma działać w praktyce, nie „w deklaracjach”.
Dobre praktyki
  • Jedna odpowiedzialność za standard (właściciel) i jasny proces zmian.
  • Wersjonowanie polityk i matryc (żeby wiedzieć „co działało kiedy”).
  • Ewaluacja na realnych przykładach (a nie na „ładnych” demo promptach).
  • Minimalizm: mniej reguł, ale egzekwowanych konsekwentnie.
  • Raporty pod review: język to jakość produktu, nie ozdoba.

Jeśli w organizacji jest standard, a nikt go nie egzekwuje — to nie standard, tylko życzenie.

Zastosowania

Compendium daje materiał, Engine daje konsekwencję. Poniżej typowe scenariusze, w których to połączenie robi różnicę.

Marketing i komunikacja

Spójny ton i styl, mniej „patchworku”. Zasady z Compendium przekute w polityki i szablony.

Support i helpdesk

Odpowiedzi przewidywalne i zgodne z obietnicą. Kontrola ryzykownych sformułowań i „ASAP‑ów”.

Produkt i IT

Dokumentacja, changelogi, RFC, opisy API — ustandaryzowane, łatwiejsze w review i utrzymaniu.

Compliance

Zasady, zakazy, wymagane disclaimery. Audyt treści i kontrola zgodności — bez „interpretacji na oko”.

Integracje: edytory tekstu, wiki, helpdesk, repozytoria i pipeline’y treści. Zakres dobieramy do procesu — nie odwrotnie.

Kontakt

Jeśli chce Pan/Pani zobaczyć Luage na własnych treściach i zasadach, proszę o krótki sygnał. Najlepiej konkretnie: kanał, typ treści, przykład i oczekiwany standard.

Formularz jest statyczny (propozycja). Do wdrożenia: endpoint / narzędzie formularzy lub mail.
Co przygotować na rozmowę
  • 2–3 przykłady treści (dobre i problematyczne)
  • kanały i odbiorców (support, produkt, marketing, itd.)
  • wymagania: styl/ton, zakazy, obowiązkowe elementy
  • kto zatwierdza standard i jak wygląda review
  • jak mierzyć „lepiej” (czas, zgodność, jakość, ryzyko)

W praktyce to proste: definicje + narzędzie + audyt. Reszta to dyscyplina wykonania.